] crc4rmc

મંગળવાર, 15 નવેમ્બર, 2016

શ્રેષ્ઠ સવગુણ શિક્ષક એવોર્ડ વર્ષ -૨૦૧૬-૧૭

ગુજરાત રાજ્ય પ્રાથમિક શિક્ષક મંડળ અનુ.જતી/અનુ.જન જાતી (સૂચિત )
શ્રેષ્ઠ સવગુણ શિક્ષક એવોર્ડ વર્ષ -૨૦૧૬-૧૭
જીલ્લા / તાલુકા કક્ષા જીલ્લો :રાજકોટ
શિક્ષકનું નામ : ..........................................................................................
શાળામાં હોદ્દો : .....................................................  મોબાઈલ નંબર : ...........................
શાળાનું નામ / સરનામું : ..........................................................................................................
પત્ર વ્યવહારનું સરનામું : ...........................................................................................................
જન્મ તારીખ : .............................                                     ઉમર વર્ષ : ................
ખાતામાં દાખલ તારીખ : .............................                              નોકરીના વર્ષ : ............
  v  શોખ અને પસંદગીના વિષયો : ................................................................................................. 
  v  શિક્ષણમાં સંશોધન કરેલ હોય તો તેની વિગતો :..........................................................................
  v  પછાત બાળકોને શાળા પ્રવેશ માટે કરેલી વિશિષ્ટ કામગીરીની વિગતો : ....................................... 
  v  માતૃભાષાને ઉચ્ચ કક્ષાએ લઇ જવા માટે કરેલા પ્રયાસો : ............................................................
  v  અપવ્યય અને સ્થિરતા માટે કરેલા પ્રયાસો : ...............................................................................
  v  શાળા સંચાલન અને મદદગારીના પ્રયાસો : .................................................................................
  v  સામાજિકક્ષેત્રે કરેલ વિશિષ્ટ કામગીરી : ........................................................................................
  v  સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રે કરેલ વિશિષ્ટ કામગીરી : ......................................................................................
  v  કામગીરી માટે કોઈ એવોર્ડ કે સન્માન મળેલ હોય તો તેની વિગત : ...............................................
  v  સમાજ ઉત્થાન માટે કરેલ વિશિષ્ટ કામગીરી : ..............................................................................
  v  શિક્ષણમાં નવતર પ્રયોગ : ..........................................................................................................
આથી ખાતરી આપું છું કે ઉપરોક્ત રજુ કરેલ વિગતો મુજબની ખરેખર કામગીરી કટેલ છે.

શિક્ષકની સહી / નામ                                                   પ્રમુખ / મહામંત્રી 

વિદાય એક "મા" સમાન શિક્ષિકાની ..............!!!

એક શાળામાં શિક્ષકની વિદાયનો કાર્યક્રમ હતો. વર્ષો સુધી ગામડાની સરકારી શાળામાં શિક્ષિકા તરીકે ફરજ બજાવીને વિદ્યાર્થીઓના વહાલા બહેન આજે વયમર્યાદાને કારણે નિવૃત થઇ રહ્યા હતા. શાળાના આચાર્ય, બધા શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓ કાર્યનિષ્ઠ શિક્ષકને વિદાય આપવા માટે શાળાના મેદાનમાં ભેગા થયા હતા.
નિવૃતિ લઇ રહેલા શિક્ષિકાની સેવાઓ યાદ કરીને બધા પ્રવચનો કરી રહ્યા હતા અને નિવૃતિ જીવન માટે શુભેચ્છાઓ આપી રહ્યા હતા. પ્રવચનો પુરા થયા એટલે શાળાના આચાર્ય તથા સૌ શિક્ષકોએ સાથે મળીને આ શિક્ષિકા બહેનને શાલ, શ્રીફળ અને સાકરનો પળો આપ્યો. કેટલાક શિક્ષકો એમના માટે ગીફ્ટ લાવ્યા હતા એ ગીફ્ટ પણ આપવામાં આવી.
સામે બેઠેલા વિદ્યાર્થીઓમાંથી એક છોકરી ઉભી થઇ અને શરમાતા શરમાતા બોલી, " મારે પણ મારા તરફથી બહેનને કંઇક આપવું છે ". આચાર્યએ એ છોકરીને આગળ બોલાવી અને કહ્યુ, " બેટા, તારે જે આપવુ હોય તે આપ." છોકરીએ પોતાના દફતરમાંથી એક નાનુ લંચબોકસ કાઢ્યુ અને પોતાના વહાલા બહેનને આપ્યુ. બધાને આશ્વર્ય થયુ કે આ છોકરી લંચબોક્ષમાં શું લાવી. શિક્ષિકાએ લંચબોક્સ ખોલ્યુ તો એમાં થોડી રોટલી અને ગોળ હતો. શિક્ષિકાએ છોકરીને પુછ્યુ, " બેટા, તું મારા માટે રોટલી અને ગોળ કેમ લાવી ? "
છોકરીએ આંખમાં આંસુ સાથે કહ્યુ, " બહેન, હવે તમે આ નિશાળ છોડીને દુર દુર તમારા ગામમાં જશો તમને ભૂખ લાગે તો તમે શું ખાશો ? એટલે હું તમારા માટે ખાવાનું લાવી છું. મારી મા તો મને નાની મુકીને જ મરી ગઇ હતી. હું નિશાળમાં ભણવા માટે આવી અને મને મારી મરી ગયેલી મા તમારા રૂપે પાછી મળી. એક મા પોતાની દિકરીનું ધ્યાન રાખે એમ તમે પણ મને દિકરી સમજીને મારુ ધ્યાન રાખ્યુ છે એટલે હવે મારી પણ ફરજ છે કે હું મારી માનું ધ્યાન રાખુ. આજે માત્ર મારા શિક્ષિકા જ નહી મારી માની પણ વિદાય છે. હું ફરીથી મા વગરની થઇ જઇશ."
નાની છોકરીની વાતો સાંભળીને બધાની આંખો ભીની થઇ ગઇ. એક બીજા શિક્ષિકા બહેને આ દિકરીને ઉપાડી લીધી અને કહ્યુ, " બેટા હવે અમે તારી મા બનીને તારુ ધ્યાન રાખીશું"
આ કોઇ વાર્તા નથી. ધારી પંથકના એક ગામની આ સત્ય ઘટના છે. આ શિક્ષિકાનું નામ છે હંસાબેન માઢક.
મિત્રો, માત્ર કરવા ખાતર કામ કરવું અને દિલ દઇને કામ કરવું આ બંને વચ્ચે બહુ મોટો તફાવત છે. આપણને સોંપાયેલ કામ નિષ્ઠાપૂર્વક કરીએ ત્યારે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે કેટલાય લોકોની બહુ મોટી સેવા પણ થતી હોય છે અને એ સેવાની યોગ્ય નોંધ પણ લેવાતી હોય છે.

રવિવાર, 16 ઑક્ટોબર, 2016

સાતમા પગાર પંચ સુધારણા નિયમો-૨૦૧૬ ઉડતી નજરે

  • સ્કેલ ટુ સ્કેલ તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬થી કેન્દ્રના ધોરણે અમલ.
  • તા:૩૧-૧૨-૨૦૧૫ ના બેજીક પગાર (પગાર બેન્ડ + ગ્રેડ પે) ને ૨.૫૭ વડે ગુણતા જે રકમ આવે તેને પે મેટ્રીક્સના ટેબલ કર્મચારીને હાલમાં મળતા પે બેન્ડ અને ગ્રેડ પે ના લેવલમાં જોતા જે રકમ હોય તે રકમ અથવા તેના પછીની રકમ તેનો સુધારેલ પગાર ધોરણનો નવો પગાર થશે.
  • ઇજાફા માટે વર્ષમાં બે તારીખ ૧ લઈ જાન્યુઆરી અને ૧ લઈ જુલાઈ રહેશે. પરંતુ કર્મચારીની બઢતી કે ઉચ્ચતર પગાર ધોરણને ધ્યાનમાં લેતા વર્ષમાં એકજ ઈજાફો મળવાપાત્ર રહેશે.
  • મોંઘવારી ભથ્થા સિવાયના તમામ ભથ્થાઓ છઠ્ઠા પગાર પંચ મુજબના અન્ય સુચના ના મળે ત્યાં સુધી ચૂકવવાના  રહેશે.
  • કર્મચારીઓ તેના હવે પછીના ઈજાફાની તારીખથી ત્યાર પછીના ક્રમિક ઈજાફાની તારીખ સુધી હાલ મળતા પગાર માળખામાં ચાલુ રાખવાનો વિકલ્પ આપી શકશે.
  • તા:૦૨-૦૧-૨૦૧૬ થી તા:૧૯-૦૮-૨૦૧૬ સુધી કોઈ બઢતી કે ઉચ્ચતર પગાર ધોરણ મળેલ હોય તો ત્યાં સુધી કર્મચારી તેને મળતા પગાર માળખામાં ચાલુ રહેવાનો વિકલ્પ આપી શકશે.
  • હાલના પગાર માળખામાં ચાલુ રહેવાનો વિકલ્પ માત્ર એક જ પે બેન્ડ અને ગ્રેડ પે નાં સંદર્ભમાં મળશે.
  • તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬ પછી નવી નિમણુક મેળવનારને આવો વિકલ્પ મળશે નહી.
  • વિકલ્પ તા:૧૯-૦૮-૨૦૧૬ થી ત્રણ માસમાં આપવાનો રહેશે.
  • બઢતી કે ઉચ્ચતર પગાર ધોરણના કિસ્સામાં કોઈ કર્મચારીને તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬ અને તા:૧૯-૦૮-૨૦૬ (નોટીફીકેશન તારીખ) વચ્ચેના સમયગાળામાં ઊંચા ગ્રેડ પે અથવા પગાર ધોરણમાં મુકવામાં આવે તો  આવી બઢતી અપગ્રેડેશનની તારીખથી સુધારેલ પગાર માળખામાં પગાર ફેરવવાનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકશે. વિદ્યમાન પગાર બેન્ડ અને ગ્રેડ પે ચાલુ રાખવાનો વિકલ્પ એક વિદ્યમાન પગાર માળખાના સંબંધમાં જ મળવાપાત્ર રહેશે. 
  • એકવાર વાપરવામાં આવેલો વિકલ્પ આખરી ગણાશે.
  • રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રસિદ્ધ થયેલ પગાર સુધારણા નિયમો-૨૦૧૬ અન્વયે તા:૦૧-૦૭-૨૦૧૬ના રોજ જેમણે ઈજાફો મળ્યો છે તેમને માટે તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬  અથવા તા:૦૧-૦૭-૨૦૧૬ ના રોજ વિકલ્પ સ્વીકારવા માટે ગણતરી કરી ફાયદાકારક હોય તે વિકલ્પ આપી શકશે.
  • તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬ થી તા:૦૧-૦૬-૨૧૬ દરમિયાન નિવૃત થયેલ હોય તેમને તા:૦૧-૦૭-૨૦૧૬ થી ઈજાફો મળવાપાત્ર ન હોઈ પે મેટ્રીક્સ પગારમાં તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬ થી જ વિકલ્પ આપવો ફાયદાકારક રહેશે.
  • નિયમ-૬ન પેટા નિયમ-(૧)માં ઠરાવેલ ત્રણ માસની મર્યાદામાં વિક્પ અંગેની જાણ ન કરવામાં આવે તો તે કર્મચારીએ તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬થી અમલમાં આવે તેમ સુધારેલ પગાર માળખું લાગુ પાડવાનો વિકલ્પ પસંદ કર્યો હોવાનું માની લેવામાં આવશે. 
  • જે કર્મચારીએ તા:૦૧-૦૧-૨૦૧૬ થી નવું પગાર ધોરણ સ્વીકારવાનો વિકલ્પ આપેલ હોય તેની હવે પછીના ઈજાફાની તારીખ :૦૧-૦૧-૨૦૧૭ રહેશે.
  • દર વર્ષે જે તે લેવલના પગારમાં મળતા પગાર પછીના લેવલનો પગાર ઇન્ક્રીમેન્ટ સ્વરૂપે મળવાપાત્ર રહેશે.
  • ઉચ્ચતર પગાર ધોરણના કિસ્સામાં હાલના પગાર લેવલ પછીનું પગાર લેવલ મળવાપાત્ર રહેશે.
  • હાલના પગાર સુધારણા નિયમો-૨૦૧૬ માં ઉચ્ચતર પગાર ધોરણના કિસ્સામાં પગાર બાંધણીના નિયમોની કોઈ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવેલ નથી.
  • ફેમેલી પ્લાનીંગના ખાસ ઇજાફા માટે કોઈ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવેલ નથી.
  • કયો વિકલ્પ આપવાથી ફાયદો થશે તે અંગેની ગણતરી કર્મચારી જાતે કરીને વિવેકબુદ્ધિ અનુસાર વિકલ્પ આપી શકશે.
  • સાતમા પગાર ધોરણનું વિકલ્પ ફોર્મ (ગુજરાતી)
  • સર્વિસ બુકમાં એન્ટ્રી માટેના સ્ટેમ્પનો નમુનો
  • કયો વિકલ્પ પસંદ કરવાથી થશે ફાયદો?
  • વિકલ્પ માટેની ગણતરી કરો
  • સાતમા પગાર ધોરણ ગુજરાત સરકારનો પરિપત્ર તા:૧૬-૮-૨૦૧૬
સાતમા પગાર પંચ અન્વયે આપવાના વિકલ્પનું ફોર્મ-૧ (રૂલ્સ-૬)

૧. હું ............................................................................ આથી સને-૨૦૧૬ જાન્યુઆરી મહિનાની ૧ લી તારીખથી સુધારેલ પગાર ધોરણ (પગાર ધોરણો) પસંદ કરું છું.

૨.  હું ..........................................................................આથી મારા આગામી ઈજાફાની તારીખ સુધી મારો પગાર રૂપિયા ........................ સુધી વધારવા મારા ત્યાર પછીના ઇજાફા તારીખ સુધી નીચે સુચવેલો મારો પગાર લેવાનું ચાલુ રાખવાનું પસંદ કરું છું.

૩. હું વિદ્યમાન  પગાર ધોરણમાં પગાર લેવાનું છોડી દઉં છું અથવા બંધ કરું છું. વિદ્યમાન પગાર ધોરણ ...................................................... પે બેન્ડ .............. ગ્રેડ પે .................... કુલ બેજીક ..............................

૪.  હું મારા ......................................... બઢતીની તારીખનો વિકલ્પ સ્વીકારું છું. આથી વાપરવામાં આવેલ વિકલ્પ આખરી ગણાશે અને ત્યાર પછી કોઈ તારીખે ફેરફાર કરી શકાશે નહિ.

સ્થળ :
તારીખ :
કર્મચારીની સહી      : ..............................................
કર્મચારીનું નામ       : ..............................................
હોદ્દો                   : ..............................................
શાળાનું નામ         : ...............................................
મારી સમક્ષ સહી કરી
શાળાના આચાર્યની સહી /સિક્કો



બિન રાજ્ય પત્રિત સરકારી કર્મચારીના કેસમાં કચેરીના વડાની સહી/સિક્કો


શાસનાધિકારી
નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિ
રાજકોટ

ગુજરાત રાજ્ય સેવા પગાર સુધારણા નિયમો-૨૦૧૬
સાતમા પગાર પંચ અન્વયે આપવાનું બાહેધરી પત્રક-૨


                    આથી હું ગુજરાત રાજ્ય સેવા પગાર સુધારણા નિયમો-૨૦૧૬ હેઠળ પગાર બાંધણી થવાના કારણે મને ચૂકવાયેલ વધારાની રકમ, પગાર ધોરણો આખરી થયે મારી બાકી નીકળતી રકમ હોય તો તે પરત કરવા બાહેધરી આપું છું.

સ્થળ :
તારીખ :
કર્મચારીની સહી      : ...........................................
કર્મચારીનું નામ       : ...........................................
હોદ્દો                   : ...........................................
શાળાનું નામ         : ............................................
મારી સમક્ષ સહી કરી

શાળાના આચાર્યની સહી /સિક્કો



બિન રાજ્ય પત્રિત સરકારી કર્મચારીના કેસમાં કચેરીના વડાની સહી/સિક્કો



શાસનાધિકારી
નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિ
રાજકોટ

  • સાતમા પગાર પંચ-૨૦૧૬ મુજબ સર્વિસ બુકમાં એન્ટ્રી પાડવા માટેના
    સિક્કાનો નમુનો





પે ફિકસેશન

            કચેરી હુકમ નંબર .................. તા: .................................... અન્વયે  ગુજરાત સરકારના નાણા વિભાગના ઠરાવ ક્રમાંક :પગર / ૧૦૨૦૧૬ / પગાર એકમ. સચિવાલય, ગાંધીનગર તા:૧૬-૦૮-૨૦૧૬ અને નાણા વિભાગ સચિવાલય, ગાંધીનગરના નોટીફીકેશન ઠરાવ ક્રમાંક : પગર / ૧૦૨૦૧૬ / ૨ / પે સેલ તા:૧૯-૦૮-૨૦૧૬ અન્વયે ન.પ્રા.શિ.સ.રાજકોટની પ્રાથમિક શાળા નંબર .............. માં ફરજ બજાવતા શિક્ષક / હેડ ટીચર શ્રી ................................................................ એ  તા: ................................. થી ૭મા પગાર પંચનો વિકલ્પ સ્વીકારેલ છે. તેમનો   તા: ............................... નો પે બેન્ડ રુ. ........................ ગ્રેડ પે રુ. ....................... કુલ બેઝીક પગાર રુ. .......................... છે.
               ૭ મા પગાર પંચના મેટ્રીક્ષ  મુજબ  તા: ......................................... થી લેવલ ................ માં રુ. ........................ પગાર મુકરર કરવામાં આવે  છે.  ત્યારબાદ ઇન્ક્રીમેન્ટ  તા: ...................................... ઠરાવવામાં આવે છે.




ખાસ નોંધ : કોપી, પેસ્ટ કરવાથી જો કોપી રાઈટનો ભંગ થાય તો નો-પ્રોબ્લેમ - બ્લોગ એડમીન 



રવિવાર, 9 ઑક્ટોબર, 2016

હમેશા બાળકો માટે કામ કરતા શિક્ષકને સો-સો-સલામ

જયશ્રીબેન વઢવાણા 
(આસિ.શિક્ષક, ડો.બી.આર.આંબેડકર પ્રાથમિક શાળા, રાજકોટ) જેવા શિક્ષક પ્રત્યે હંમેશા આદર થાય જ !!! ઘણા શિક્ષકો પાસે બધુજ હોય છતાં અપંગ જેવા હોય છે અને આ શિક્ષક જુઓ અપંગ હોવા છતાં ક્યારેય એવું નથી કહ્યું કે હું અપંગ છું!!! આજે સી.આર.સી.કક્ષાના ખેલ મહાકુંભમાં શાળામાંથી બાળકોને લઈને આવેલ હતા અને ખો-ખોની ઇવેન્ટનું સ્કોરિંગનું કામ પણ તકલીફ વગર સાંભળતા હતા અને પ્રજ્ઞા વર્ગની કામગીરી પણ એટલીજ પ્રસંશનીય રહી છે. સી.આર.સી.ની કુલ પાંચ શાળાઓમાં પ્રજ્ઞા કામગીરીમાં પણ મોખરે હતા. હાલ ધોરણ ૬ લે છે. શહેર કક્ષાના ગણિત-વિજ્ઞાન પ્રદર્શનમાં પણ એમની કૃતિ શ્રેષ્ઠ પસંદ થઇ છે. શિક્ષક તાલીમમાં પણ તજજ્ઞ તરીકે ક્યારેય પાછી પાની કરી નથી. પ્રથમ સત્રની એકમ કસોટીના પોતાના વિષયના તમામ પેપર પોતાની જાતેજ ટાઇપ કરીને પોતાની કાર્યક્ષમતાને શ્રેષ્ઠ સાબિત કરી ચુક્યા છે !!! આવા હોનહાર શિક્ષકને સો-સો સલામ !!! "આજના સમયમાં એ અપંગ છે કે જેઓ પાસે બધું હોવા છતાં કામ કરતા નથી" 

ઉડવાની હિમંત હોય તો પાંખ ફૂટે,

બાકી બેસી રહો તો કિસ્મત પણ ફૂટે.

શુક્રવાર, 16 સપ્ટેમ્બર, 2016

માનું શ્રાદ્ધ !

એક મીત્ર મીઠાઈની દુકાને મળી ગયા.
મને કહે-
‘આજે માનું શ્રાદ્ધ છે. માને લાડુ બહુ ભાવે એથી લાડુ લેવા આવ્યો છું.’
મારા આશ્વર્યનો પાર ન રહ્યો. હજી પાંચ મીનીટ પહેલાં તો હું એમની માને શાકમાર્કેટમાં મળ્યો હતો.
હું કાંઈ બોલું તે પહેલાં ખુદ એ માતાજી હાથમાં થેલી લઈને ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
મે મીત્રના બરડે ધબ્બો લગાવતા પુછયું-
‘ભલા માણસ, આ શી મજાક માંડી છે…! માજી તો આ રહ્યાં તારી બાજુમાં…!’
મીત્રએ માતાના બન્ને ખભા પર હાથ મુક્યો અને હસીને કહ્યું: ‘દીનેશભાઈ, વાત એમ છે કે માના મર્યા બાદ ગાય- કાગડાને વાસમાં લાડુ મુકવાને બદલે, હું માના ભાણામાં લાડુ મુકી એમને જીવતાજીવત જ તૃપ્ત કરવા માગું છું.
હું માનું છું કે જીવતાજીવત જ માબાપને સર્વે વાતે સુખી કરો એ જ સાચું શ્રાદ્ધ ગણાય!’
એમણે આગળ કહ્યું:
‘માને ડાયાબીટીશ છે. પણ એમને સોસીયો બહુ ભાવે છે. હું એમને માટે સોસીયો હંમેશા ફ્રીઝમાં રાખું છુ. ખાજલી, સફેદ જાંબુ, કેરી વગેરે એમની ભાવતી આઈટેમ છે.
તે બધું જ હું એમને ખવડાવું છું. શ્રદ્ધાળુઓ મંદીરે જઈ અગરબત્તી સળગાવે છે. હું મંદીરે જતો નથી. પણ માના સુવાના ઓરડામાં કાચબાછાપ અગરબત્તી સળગાવી આપું છું.
સવારે મા ગીતા વાંચવા બેસે ત્યારે માના ચશ્મા જાતે સાફ કરી આપું છું. મને લાગે છે કે ભગવાનનો ફોટો કે મુર્તી સાફ કરવા કરતા ઘરડી માના ચશ્મા સાફ કરવાથી વધુ પુણ્ય મળે છે!’
મીત્રની વાત શ્રદ્ધાળુઓને કઠે એવી છે પણ વાતમાં વજુદ છે!!!
આપણે વૃદ્ધોના મૃત્યુ બાદ શ્રાદ્ધ કરીએ છીએ.
જ્ઞાતીને લાડુ દુધપાકનુ જમણ જમાડીએ છીએ.
રીવાજ ખાતર ભલે તેમ કરવું પડતું, પણ યાદ રહે ગાય- કાગડાને ખવડાવેલું કદી ઉપર પહોંચતું નથી.
અમેરીકા અને જાપાનમાં પણ સ્વર્ગ માટેની કોઈ ‘ટીફીનસેવા’ હજી શરુ થઈ નથી...
માવતરને જીવતાજીવત જ બધાં સુખો આપીએ તે ઉત્તમ શ્રાદ્ધ ગણાય.
એક સત્ય સમજી લેવા જેવું છે. દીકરાઓ ગમે તેટલા શાણા, સમજુ અને પ્રેમાળ હોય તો પણ ઘડપણની લાચારી, પીડા અને અસહાયતાનો તેમને ખ્યાલ આવી શકતો નથી.
આંખે દેખાતું બંધ થયા પછી જ અંધાપાની લાચારી સમજાય છે.
એ સંજોગોમાં વૃદ્ધોને પૈસા કરતાં પ્રેમની , હુંફની ,
લાગણી ની અને ટીકા કરતાં ટેકાની વધુ જરુર પડે છે.
આજના તણાવયુક્ત જીવનમાં દીકરાઓને માથે પણ તરેહ તરેહના ટેન્શનો અને જવાબદારીનું ભારણ હોય છે.
તેઓ ઈચ્છવા છતાં માબાપની પુરી કાળજી લઈ શકતા નથી. એવા દીકરાઓને કંઈકે માફ કરી શકાય.
પરંતુ કેટલાંક યુવાનો પત્ની અને સંતાનોની કાળજી લે છે તેટલી ઘરડા મા-બાપોની નથી લેતા.
સમાજના મોટાભાગના વૃદ્ધો અનેક પ્રકારની અવહેલના ઝીલી (હોઠ ભીડીને) જીવે છે.
એવાં દીકરાઓ માબાપને પાશેર ખમણ ખવડાવતાં નથી અને મર્યા બાદ હજારો રુપીયા ખર્ચીને જ્ઞાતીને જમાડે છે.
ભાતમાં વહુ અડધી પળી ઘી મુકી નથી આપતી, પણ સ્મશાને ચીતા પર તેના શરીરે કીલો ઘી ચોળવામાં આવે છે.
મર્યા બાદ બ્રાહ્મણોને દાન આપવામાં આવે… તીર્થસ્થળોએ જઈ શ્રાદ્ધ કરવામાં આવે...
આ બધી અનપ્રોડક્ટીવ એક્ટીવીટી છે.
જુની પેઢીના લોકોની એ જર્જરીત મનોદશામાં કોઈ પરીવર્તન આવવાનું નથી....
પરંતુ આજના યુવાનો એવા ખોખલા રીવાજને તીલાંજલી આપે તે જરુરી છે....
હમણા જાણીતા શાયર દેવદાસ- ‘અમીર’ની એક પુસ્તીકા હાથે ચડી ગઈ.
એમાં રમેશ જોષીનું એક વાક્ય વાંચવા મળ્યું-
‘જયારે હું નાનો હતો અને આંખમાં આંસુ આવતા ત્યારે મા યાદ આવતી.
આજે મા યાદ આવે છે ત્યારે આંખમાં આંસુ આવે છે…!”
સંતો કહે છે, નાનપણમાં આપણે ચાલી નહોતા શકતા ત્યારે માબાપ આપણી આંગળી ઝાલતા.
હવે તેઓ ચાલી નથી શકતા ત્યારે તેમનો હાથ ઝાલવો જોઈએ!
વારંવાર એક વાત સમજાય છે...
*"ઘરડા માબાપને તીર્થયાત્રા કરવા ન લઈ જાઓ તો ચાલશે, પણ તેમનો હાથ ઝાલીને આદરપુર્વક શૌચક્રિયા માટે દોરી જશો તો પણ અડસઠ તીર્થનું પુણ્ય મળશે!!!*
કહે છે માબાપ બે વખત રડે છે.
"એક દીકરી ઘર છોડે ત્યારે… અને બીજું દીકરા તરછોડે ત્યારે!!!
પણ મા એ તો જીંદગીભર રડવાનું જ હોય છે.
છોકરાં નાના હોય અને જમે નહીં એટલે મા રડે અને એ છોકરાં મોટા થઈને જમાડે નહીં ત્યારે મા રડે છે!
સંજોગોની એ વીચીત્ર વીટંબણા છે કે જે બાળકને મા એ બોલતા શીખવ્યું હોય એ દીકરો મોટો થઈને માને ચુપ રહેવાનું કહે છે.
(જો કે વ્યવહારુતા એમાં છે કે સંતાનો પુછે નહીં ત્યાં સુધી તેમને કોઈ સલાહ ના આપવી. એમ કરવું એ ઘડપણની શોભા પણ છે અને જરુરીયાત પણ)
માતૃપ્રેમ વીશે લોકકવીઓએ ઘણું લખ્યું છે.
કવી ધરમશીએ લખ્યું છે- ‘પહેલાં રે માતા… પછી રે પીતા… પછી લેવું પ્રભુનું નામ… મારે નથી જાવું તીરથધામ…!’
પણ હવે સમય અને સમાજ બન્ને બદલાયાં છે.
લોકોના વાણી, વર્તન અને જીવનશૈલી પર પશ્વીમની અસર થઈ છે.
જે મા દીકરાને ગર્ભમાં રાખે છે તેને દીકરા ઘરમાં રાખવા માંગતા નથી.
કવી ગુલાબદાન કહે છે:
‘ગરીબ માની ઝુપડીમાં કોઈ’દી સાંકડ નહોતી થાતી…
આજે પાંચ પુત્રોના પાંચ બંગલામાં એક માવડી નથી સચવાતી…
તો શરમ, મરજાદ અને અાપણી સંસ્કૃતી ક્યાં ગઈ જે ગૌરવ આપણું ગણાતી…?
આલીશાન બંગલામાં પોષાય આલ્સેશીયન… પણ એક માવડી જ નથી પોસાતી…!

રવિવાર, 4 સપ્ટેમ્બર, 2016

લંગોટીયા યાર સાથેનુ મારું આખે આખું ગામડું ખોવાયુ !!


બાળપણનુ મારૂ ફળિયુ ખોવાયુ
અને
રમતો હુ એ મારુ આંગણુ ખોવાયુ

નથી છીપાતી તરસ ફ્રીજના પાણીથી 
કેમકે
રસોડામાં રમતું એ પાણીયારુ ખોવાયુ

બધી મળી બેડરૂમમાં મને સગવડ 
પણ 
મીઠી નિંદર માણતો એ ધોડીયુ  ખોવાયુ 

નથીરે આવતુ લુંછવા આંસુ આજ કોઈ 
અને
મારી "મા" લૂંછતી એ આજ ઓઢણુ ખોવાયુ

થાકી જવાય છે થોડુ જ અંતર ચાલતા હવે 
જયારે
કિલોમીટર દોડાવતુ એ મારુ પૈડુ ખોવાયુ

બત્રીસ ભાતના ભોજન કયા ભાવે છે હવે 
ત્યારે
ગોળ ઘીનુ મારી મા-બેનીનુ એ ચુરમુ ખોવાયુ

મારવા પડે છે દરેક દ્વારે ટકોરા હવે 
કેમ કે
સીધો જાતો એ ખુલ્લુ હવે બારણું ખોવાયુ

નથી ભૂંસી શકતો હવે લખેલુ આ કાગળનુ 
અને
ત્યાં તો દફ્તરની એ મારી પેનને પાટીયું ખોવાયુ

હજારો દોસ્તો છે ફેસબુક અને વોટસએપમા
પણ
લંગોટીયા યાર સાથેનુ મારું આખે આખું ગામડું ખોવાયુ !!

સોમવાર, 8 ઑગસ્ટ, 2016

માણસ જયારે ........ પુરુષમાંથી બાપ બને છે !!!!

પત્ની જયારે પોતાની માં બનવાની
ખુશ ખબર આપે, અને તે ખબર સાંભળીને આંખમાંથી ખુશીના
આશુ ટપ- ટપ પડે ત્યારે....માણસ......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે
નર્સે હાથમાં જયારે વીટળાયેલો થોડાક જ...અમુક પાઉન્ડ નો જીવ સોંપ્યો ને જવાબદારીના પ્રચંડ ભાર નું ભાન કરાવ્યુ ત્યારે.....,માણસ.....,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
રાત- અડધી રાતે પત્ની સાથે બાળક ના ડાયપર બદલવા જાગવું, અને બચ્ચા ને કમરમાં તેડીને ફરાવતા ચુપ કરે ત્યારે..........,માણસ......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
મિત્રો સાથે સાંજે નાકે મેળાઓ અને પાર્ટીઓ જયારે નીરસ લાગે,
એજ પગલાં જ્યારે ઘર તરફ દોટ મુકે ત્યારે........, માણસ......,
"પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
" અરે લાઈન કોણ લગાડે " અને હંમેશ સિનેમાની ટીકીટ ચ બ્લેકમાં ખરીદે
એજ વ્યક્તી, બચ્ચાની શાળાના
ફોર્મ માટે વહેલી સવારથી કલાકો
ના કલાકો ઈમાનદારી થી ઉભો
રહેતો ત્યારે ......, માણસ....,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
જેને ઉંઘ માંથી સવારે ઉઠાડતા ઘડિયાળ ના અલાર્મ કંટાળતા, એજ આજે નાજુક બબલુના હાથ
અથવા પગ ઉંઘ માં પોતાના શરીર
નીચે ના આવે માટે વારે ઘડીએ રાતે ઉઠીને જોઇને સાવધાની થી સુવે ત્યારે......,માણસ...,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
સાચા જીવનમાં એકજ ઝાપટ માં કોઈને પણ પછાડી શકે એ જ
જયારે બચ્ચા સાથે ખોટી ફાઈટીંગ માં બચ્ચાની નાજુક ચપાટ ખાઈને
ભોયમાં આળોટવા માંડે ત્યારે......
માણસ........,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
પોતે ભલે ઓછું-વધુ ભણ્યો હશે પણ, ઓફીસેથી આવીને છોકરા ને
" હોમ વર્ક બરાબર કરજે "
કડકાઈ થી કહે ત્યારે....માણસ......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
"કાલ કોણે જોઇ છે?" કહી નેમોજ મજા કરનારો અચાનક છોકરાના આવતીકાલ માટે આજે બચત કરવા લાગે ત્યારે......
માણસ......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
ઓફિસમાં અનેકોના બોસ બનીને
હુકમ છોડવા વાળો, શાળા ના
PTm માં વર્ગ શિક્ષક સામે ગભરુ બનીને, દાખલ થાય, પુરેપુરી INSTRUCTION
સાંભળે ત્યારે.....માણસ......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
પોતાના પ્રમોશન કરતા પણ તે શાળાની સાદી યુનિટ ટેસ્ટના રીઝલ્ટની વધારે કાળજી કરવા
લાગે ત્યારે......માણસ.......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
પોતાના જન્મદિવસ ના ઉત્સાહ કરતા, છોકરાના બર્થડે પાર્ટી ની તૈયારીમાં અટવાઈ જાય ત્યારે.....
માણસ.......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
સતત કાર માં ફરનારો જયારે છોકરાના સાયકલની સીટ
પકડીને પાછળ ભાગે ત્યારે......
માણસ......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે"
પોતે જોયેલી દુનિયા, અને
કરેલી ભૂલો છોકરાઓ ના કરે માટે તેમને પ્રીચિંગ કરવાની શરૂઆત કરે ત્યારે......માણસ.......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે"
છોકરાના કોલેજ ના પ્રવેશ માટે ગમ્મે ત્યાંથી રૂપિયા લાવી,
અથવા સારી ઓળખાણ સામે બે હાથ જોડે ત્યારે.......માણસ.......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે"
"તમારો સમય અલગ હતો,
હવે જમાનો બદલાઇ ગયો,
તમને કાઈ ખબર નહિ પડે, "
" This is generation gap "
આવું વાક્ય કે એણે જ ક્યારેક બોલેલા સંવાદ એને જ સાંભળવા મળે ત્યારે બાપુજી ને યાદ કરી, હળવા થઈને
મનમાં ને મનમાં માફી માંગી લે ત્યારે.....માણસ........,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
છોકરો પરદેશ જાશે, છોકરી લગ્ન
કરીને પારકે ઘરે જશે, તેની ખબર
છે, તો પણ તેમની માટે પોતેજ સતત પ્રયત્ન કરે ત્યારે....માણસ......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે "
છોકરાઓ ને મોટા કરતા- કરતા પોતે ક્યારે વૃધ્ધ થઇ ગયા એ
પણ ધ્યાન માં નથી આવતું,
અને જયારે ધ્યાન માં આવે ત્યારે તેનો કોઈ ઉપયોગ નથી હોતો ત્યારે......,માણસ.......,
" પુરુષ માંથી બાપ બને છે.....
બહુ ઓછી સ્ત્રીઓ પિતા બનેલા પતિ ને સ્નેહ થી credit આપી શકે છે.
હા, મા પોતાના શરીર માં થી જીવનની રચના કરે છે.પણ એ જીવન ને જાળવી ને એના સંવર્ધન નુ કામ જે કરે છે એ પિતા ને પણ એટલા જ વ્હાલ અને ધન્યવાદ આપવા પડે.
સ્ત્રી સ્વભાવે expressive છે માટે પોતે જે કરે છે તે કહી શકે છે..
જે ફરજ માની ને કરે ને જવાબદારી સ્વીકારી ને જીવે છે એવા પુરુષ અને પિતા બંને ને વંદન.
Dedicate to all Fathers